MsnTR.Org

Arac Atdinlatma sistemlerinin Tarihcesi

1908 Otomobilde dinamonun kullanılmaya başlanması ile birlikte elektrikli ampuller de kullanılmaya başlandı Bu ampullerin en kötü yanı aniden ve sıkça bozuluyor olmasıydı
Farda ışığı yola direkt olarak yansıtan parabolic aynalar kullanılıyordu Işığın dağılımı o kadar kötüydü ki, geceleyin karşılaşan iki otomobilden biri durmak zorunda kalıyordu
1917Özel kaplamalı metal reflektör ve yeni ampul soketlerinin kullanılmaya başlanması Bu reflektörlerde daha gelişmiş odaklama ayarları yapılabiliyordu
1919Kısa ve uzun far için ayrı reflektörler kullanılmaya başlandı Bu düzenleme ile birlikte ışığın dağılımı sorunu da kısmen çözülmüş oldu
1925Kısa ve uzun far ışığının aynı reflektörde üretilmesi için yapılan çalışmalar sonuç vermeye başladı Böylece maliyet daha da azaltılabilecekti
1926Stop lambası kullanılmaya başlandı
1931Ön sis farı kullanılmaya başlandı Sis farı özel optik yapısı ile kısa farın aksine yüzeyi aydınlatıyor, ışığın siste geri yansımasını engelleyebiliyordu
1945Asimetrik ışık deseninin kısa farlarda kullanılmaya başlanması ile yolun sağ tarafına daha fazla ışık yansıtılması sağlanarak karşıdan gelen trafiğin üretilen ışıktan rahatsız olması engellendi
1958Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) yayınladığı tüzükler ile üye ülkeler tarafından uyulması gereken otomobil aydınlatmasının tüm standartlarını belirledi
1962Otomobil aydınlatmasında kullanılan ilk halojen ampul olan H1 üretildi
1966Arka sis farı kullanılmaya başlandı
1967H3 ampul üretildi
1971 H4 ampul üretildi
1974 3 stop lambasının gerideki sürücüyü daha iyi uyardığı bir psikolog tarafından keşfedildi
Elektrikli far seviye ayarlama mekanizması kullanılmaya başlandı
1983 Elipsoidal far üretildi
1988 Free form far üretildi
1992 Xenon far ilk defa BMW 7 serisinde uygulandı
H7 ampul üretildi
Ledli 3 stop lambası ilk defa BMW 3 Cabrio'da kullanıldı
1993 Şeffaf ön camlı free form far üretildi
1997 Mavimsi ışık veren ampuller ve Xenon gazı içeren yüksek performanslı halojen ampuller üretildi
1999 H8, H9, H11 ampulleri üretildi
2000 Bi-Xenon far ilk defa Saab 95 serisinde kullanıldı
2001 Merkezi aydınlatma sistemlerinin ilk denemeleri Bu sistemde otomobil içinde merkezi olarak bulunan Xenon ampulünün ışığı fiberoptik kablolarla farlara dağıtılmaktaydı
2002 Statik ve dinamik dönebilen farların geliştirilmesi Bu sistemde far ışıkları direksiyon pozisyonu ve virajın durumuna göre 15º açı ile yön değiştirebiliyordu
2003 Dönen farlar Avrupa ülkelerinde kullanılmak üzere onay aldı
Ledli park ve gündüz sürüş farı (DRL) ilk defa Audi A8'de kullanıldı
Statik ve dinamik dönebilen far ilk defa Opel Signum'da birlikte kullanıldı

Farlar neden bugulanir?

en cok gelen sorular icersinde bu yer aliyor
Farın yakılması, dış ortam ısısının aniden azalması, motor veya radyatörün ısısının etkisi ve benzeri nedenler farın içindeki ısıyı artırır Isının etkisi ile farın iç yüzeyindeki nem içeri doğru yayılır Farın içindeki havanın nemi doyum noktasına ulaşınca da nem farın soğuk kısımlarında yoğunlaşarak buğuyu oluşturur

Çoğunlukla otomobilin kullanılıp park edilmesinden sonra buğu oluşmasının nedeni bu esnada far içindeki ısının en yüksek değerine ulaşmış olması ve hava dolaşımının olmamasıdır Sağ ve sol farlar bulundukları yerler açısından farklı ısı etkilerine maruz kaldıklarından farklı tepkiler gösterebilirler
Nemin dışarı atılması için farın çeşitli noktalarında havalandırma delikleri bulunmaktadır Buğunun kendiliğinden temizlenmesi pek çok faktöre bağlıdır

-Otomobilin uzun süre farlar tamamen kapalı veya kısa+uzun farlar yakılarak kullanılması veya,
-Otomobilin uzun süre farlar tamamen kapalı park halinde bekletilmesi buğuyu temizleyebilir

Renk sicakligi nedir? ozellikle xenon farlarda bu onemlidir

arkadaslar renk sıcaklığı ışığın rengidir, ışığın miktarı ile bir ilgisi yoktur(genelde miktari ile karistirilir)Renk sıcaklığı artırıldığında ışıktaki mavinin payı artar, kırmızının payı azalır
renk arttikca dogru oranti ile mavi artar

soyle bi tablo buldum belki isinize yarayabilir


arkadaslar Far Yapisi ve Dizayni hakkinda bilgileri verelim
benim bildigim Parabolic (desenli camlı)---Free form (şeffaf camlı)---Elipsoidal (mercekli farlar var
bunlari biraz daha detaylandiralimbunlardan baska far yapisi ve dizayni var mi bilmiyorumeger varsa sizlerin de paylasimlariyla daha guzel olacak

Parabolic (desenli camlı) : Otomobil farlarının atası olan bu tip farlar artık kullanılmamaktadır

Ampulün ürettiği ışık parabolic reflektörden ileriye yansıtılır Farın önündeki desenli ön cam ışığı kırarak istenen yönlerde (üst karanlık-alt aydınlık, asimetrik desen) düzgün dağılımını sağlar

Optik mesafe 15-40 mm arasında değişmektedir Bu uzaklık azaldıkça üretilen ışık genişler Far reflektörü ne kadar büyük olursa verdiği ışık ta o kadar fazla olur
İki reflektörlü versiyonda genellikle H7 veya H1, tek reflektörlü versiyonda H4 ampul kullanılarak kısa ve uzun far ışığı elde edilir


Free form (şeffaf camlı) : 1990'lı yılların sonlarından itibaren kullanılmaya başlanan bu tip farlar günümüzde üretilen otomobillerin yaklaşık hepsinde bulunmaktadır

Güçlü bilgisayarlar ve özel optik yazılımları ile reflektör üzerinde optik mesafeden bağımsız onbinlerce farklı yansıma noktası oluşturulur Işığın dağılımı bu yansıma noktalarında şekillendiğinden şeffaf ön cam kullanılabilmektedir

Bu sayede performans %50 kadar artırılmış, farklı far dizaynları geliştirilebilmesine olanak tanınmıştır

İki reflektörlü versiyonda genellikle H7 veya H1, bir reflektörlü versiyonda H4 ampul kullanılarak kısa ve uzun far ışığı elde edilir


Elipsoidal (mercekli) : Bu tip farların kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmakta, teknolojinin gelişmesine paralel olarak farklı alanlarda kullanılabilmesi için (bi-xenon far, dönen far vb) sürekli geliştirilmektedir

Güçlü bilgisayarlar ve özel optik yazılımları ile reflektör üzerinde eliptik bir yansıma yüzeyi oluşturulur Reflektörün önündeki siper üretilen ışığın istenmeyen kısmını keser Öndeki mercek te kalan ışığı toplayarak ileri yansıtır

Bu sayede daha küçük ve etkili yansıma yüzeyleri oluşturulabilmekte, farklı desenlerde ışık dağılımı elde edilebilmektedir Genellikle 60-70 mm çapında mercekler kullanılmaktadır Merceğin çapı büyüdükçe ışık deseni genişler
Genellikle kısa far elipsoidal projektörlü, uzun far ise free from reflektörlü olarak tasarlanır Elipsoidal projektörde H7 veya Xenon, free form reflektörde H7 veya H1 ampul kullanılarak kısa ve uzun far ışığı elde edilir


halojen farlar hakkinda kisaca bilgi verelim

Halojen far : Günümüz otomobillerinde yaygın olarak halojen farlar kullanılmaktadır Tercih edilmesinin birinci nedeni pahalı bileşenler gerektirmediği için maliyetinin düşük olmasıdır

Çoğunlukla free form reflektörler kullanılan halojen farlarda nadiren elipsoidal projektör tercih eden üreticiler de bulunmaktadır

Bundan dolayı farklı tiplerde halojen ampul çeşitleri üretilmektedir


Halojen ampul : Ampulün içine halojen, iodin, bromine ve diğer gaz karışımları doldurulmuştur

Tungsten tel, üzerinden akım geçmesi sonucunda ısınarak ışık verir Bu esnada telin ısısı 3000 ºC, ampulün metal soketinin ısısı 500 ºC civarına kadar yükselmektedir

Halojen ampulün içinde oluşan bu kimyasal aktarımlar, kullanıma ve üretime bağlı olarak ampulün ömrünü önemli ölçüde etkilemektedir


Seviye ayarlama sistemi : Otomobillerde manuel far yüksekliği seviye ayarlama sistemi bulunması 1993 yılında zorunlu hale getirilmiştir Bu sayede karşıdan gelen trafiğin yayılan ışıktan rahatsız olması engellenmiştir

Farınızın yükseklik seviyesi ayarının kalibrasyonunu yetkili servislerdeki hassas cihazlarda yaptırmalısınız Ayrıca bu cihazla farınızın sağ-sol yön ayarı da yapılmaktadır


Seviye ayarlama motoru : Farın yükseklik seviyesinin ayarlanması için farın arkasına monte edilmiş küçük elektromotorlar kullanılır ve sürücü tarafında bulunan düğme ile kontrol edilir

Motorun piminin ileri-geri hareketi ile far içindeki reflektör aşağı-yukarı yönlendirilmektedir

Ayrıca arkasında bulunan vidayla hassas ayarlamalar yapılması mümkündür


son olarak ta xenon farlar hakkinda benim icin cok degerli olan buldugum bilgileri paylasayim

Xenon far : Genellikle kısa far olarak kullanılan Xenon farlarda ışık dağılımının düzgün ve keskin olması için mercekli elipsoidal projektörler kullanılır Az da olsa reflektör tabanlı Xenon far kullanan üreticiler de bulunmaktadır

Kullanılan projektör/reflektör Xenon ampulünün optiğine göre tasarlanmıştır

Xenon ampulun uzun ısınma süresi nedeni ile uzun farda halojen far reflektörü ve ampulü kullanılmaktadır


Bi-Xenon far : Xenon fardan farkı, uzun far ışığını da Xenon ampulden üretebilmesidir

Elipsodial projektörün önündeki hareketli siper küçük bir motor ile yukarı-aşağı hareket ettirilerek kısa-uzun far geçişi sağlanır

Sadece kısa far açıkken Bi-Xenon özelliği çalışır, kısa far kapalıyken sellektör yapılabilmesi için ayrı bir halojen far reflektörü ve ampulü kullanılmaktadır


Xenon ampul : Ampulün içine özel bazı metalik gazlar doldurulmuştur İçinde bulunan iki elektrotun arasında sıçrayan ark ile ışık elde edilir

İlk çalışma gerilimi yaklaşık 23000 volttur Gerçek performansına ulaşabilmesi için 10 sn kadar ısınması gerekmektedir Isındıktan sonra 85 volt gerilimle çalışır

Halojen ampullerden 5 kat fazla ömüre sahip olan Xenon ampulü, halojen ampullerden 3 kat fazla ışık verebilmektedir

Xenon farlı araçlarda genellikle oem üreticilerinin 4150 K - 4300 K civarında renk ısısıyla ışık üreten standart Xenon ampulleri kullanılmaktadır

Ballast : Xenon ampulün elektriksel gücünü sağlar -40°C ile +105°C arası ortam ısısına dayanıklıdır

Yaygın olarak kullanılan 3 jenerasyon ballastlarda entegre edilmiş ateşleyici Xenon ampulün ısınma gerilimini sağlar

Geliştirilmekte olan 4 ve 5 jenerasyon ballastlarda entegre ateşleyici bulunmamaktadır Ateşleyicinin ayrı bir modül olarak Xenon ampule takılması ile 23000 volta ulaşan gerilimin kabloyla aktarılması engellenmiş ve güvenlik artırılmıştır


Seviye ayarlama sistemi : Xenon far bulunan otomobillerde otomatik seviye ayarlama sistemi bulunması 1998 yılında zorunlu hale getirilmiştir Bu sayede karşıdan gelen trafiğin yayılan ışıktan rahatsız olması engellenmiştir

Farınızın yükseklik seviyesi ayarının kalibrasyonunu yetkili servislerdeki hassas cihazlarda yaptırmalısınız Ayrıca bu cihazla farınızın sağ-sol yön ayarı da yapılmaktadır

Seviye sensörü : Otomobilin ön ve arka akslarında bulunan sensörler aracın eğimindeki değişiklikleri algılar ve değişimleri kontrol ünitesine aktarırlar Kontrol ünitesi topladığı bu bilgilerin doğrultusunda seviye motorunu yönetir


Far yıkama sistemi : Elipsoidal farlarda ışığın çıktığı mercek alanı küçük olduğundan Bu alan kirlendiğinde ışığı engellemekte ve dağılımını bozmaktadır Bu nedenle Xenon far bulunan otomobillerde far yıkama sistemi bulunması 1996 yılında zorunlu hale getirilmiştir

Plastik camlı farların yaygınlaşması ile birlikte geleneksel silecekli far yıkama sistemi yerini basınçlı su püskürten sileceksiz far yıkama sistemlerine bırakmıştır

Modern far yıkama sistemleri far camının en az %70'ini temizleyebilecek ve -35 ºC ile +80 ºC arası iklimlerde çalışabilecek yapıda üretilirler


kardeslerim en son olarak ta ornekler buldum onlari yayinlayayim
6000K bildiginiz gibi deger yukseldikce far daha cok mavilesiyor




8000K




10000K




12000K





ALINTIDIR