Güncel Mekan

ETKİN BİR DİNLEYİCİ OLMAK İÇİN

"İFİKAN" ADLI BİR YÖNTEMİ UYGULAYABİLİRİZ



Bu yöntem;



İ- İleriye

F- Fikirler

İ- İşaretler

K- Katıl

A- Araştır

N- Not tut

olmak üzere 6 basamaktan oluşmaktadır



Bu basamakları kısaca açıklayalım



Öncelikle ileriye bak basamağından başlayalım Öğrenci sınıfta öğretmenini dinlerken, öğretmenin anlattıklarından yola çıkarak daha sonra neler söyleyebileceğini tahmin etmeye çalışmalıdır Bu da öğrencinin dikkatinin dağılmasını engeller ve öğrenciyi devamlı uyanık tutar Hatta öğrencinin aktif olarak katılmasını sağlar Öğrenci daha önceden o günkü konuları okuyarak sınıfa gelirse hem anlatılanlara yabancı kalmamış olur hem de dersteki tahminlerini daha kolay bir şekilde yapar Bu yöntemle öğrenci derste anlatılanları daha önce okuduğu için daha kolay bir şekilde hatırlar



İkinci olarak fikirler basamağı karşımıza çıkıyor Bu basamak bize önemli fikir ve düşüncelere önem vermemiz gerektiğini ve bunları göz ardı etmememiz gerektiğini anlatmaktadır Öğrenci öğretmenin bir ders boyunca anlattıklarının ana fikrini bulmaya çalışmalıdır Ders boyunca kendi kendine, “Bu konunun ana fikri nedir? Burada anlatılmak istenen nedir?” gibi sorular sorması gerekir Bu sorular öğrencinin ana fikir ve kavramları bulmasına yardımcı olur



Üçüncü olarak işaretler basamağına bakalım Öğrenci sınıf içinde devamlı uyanık olmak zorundadır öğretmenin hiçbir dediğini kaçırmamalıdır öğretmenin işaretlerine karşı dikkatli ve uyanık olmalıdır Bir öğretmen konuyu anlatırken mutlaka ufak ipuçları verir Bazı konuların üzerinde ısrarla durur Örneğin bir konunun önemli bir bölümünü anlatırken belirli kelimeler kullanır, ses tonunda farklılıklar yaratarak çeşitli ipuçları verir Öğretmenler seslerini yükselterek yada "burası önemli", "dikkat ederseniz" gibi sözel vurgularla önemli noktalara işaret ederler Bir öğretmen hiçbir zaman, bu bir sınav sorusudur, demez; ama çeşitli ipuçlarıyla bunu belli eder Bu ipuçlarından birkaçına örnek verirsek: önemli, başlıca, can alici, burada esas fikir, şunu unutmayın ki, sonuç olarak, bu sebeple, özetle vb Bu ipuçlarına dikkat edildiği taktirde öğrenci sınavda sorulabilecek soruları tahmin edebilir



Bir başka basamak ise "katil" basamağıdır öğrenci sınıf içinde devamlı aktif olmalıdır Pasif bir öğrenci hiçbir zaman başarılı olamaz öğrenci derse her fırsatta katılmalıdır Öncelikle derse zamanında gelmeli, sınıfta oturacağı yeri iyi seçmeli; görebileceği, duyabileceği bir yere oturmalıdır Ve ders sırasında öğretmenin söylediklerine gülümseyerek, kaşlarını çatarak, başını sallayarak olumlu yada olumsuz tepki göstermelidir



Böylece öğretmen de anlaşılan yada anlaşılmayan yerleri çok daha iyi bir şekilde görebilir Ayrıca bu öğretmeni de memnun eder Onun motivasyonunu artırır, onu cesaretlendirir Öğretmen dinlenildiğinin farkına varır Tersine, anlattıklarına karşı hiçbir tepki göstermeyen, donuk, pasif öğrenciler karşısında öğretmen de bir şeyler anlatmak istemez Öğretmene sözlü ve bedensel mesajlar göndererek dersin kalitesini yükseltmek de öğrencilerin elindedir



Beşinci olarak karşımıza "araştır" basamağı çıkıyor Öğrenciler nedense ders sırasında soru sormaktan çok çekinmektedirler Ve fikirlerini, görüşlerini rahatça söyleyememektedirler Oysaki bu çok yanlıştır Ders sırasında anlaşılmayan bir yer varsa ya da merak edilen bir konu varsa bu soru rahatlıkla sorulmalıdır Hiçbir şekilde çekişilecek bir durum söz konusu değildir Sorulara verilen cevap anlaşılmadıysa ve açıklamalar yeterli değilse, yeni sorular sorulmalı ve açıklama yapılması istenilmelidir Eğer ders içerisinde zaman yetmediyse, ders bittikten sonra öğretmene ye da diğer öğrencilere de sorulabilir



“Deneyimli bir insana soru sormak, genellikle deneyim kazanmanın ilk adımıdır”

Alman atasözü

“Aptalca soru diye bir şey yoktur, sadece aptalca yanıtlar vardır”

Bilbo smith

“Başkalarının bilgisiyle bilgin olsak bile ancak kendi aklımızla akilli olabiliriz”

Montaigne



“Benim altı sadık hizmetkârım var, Her şeyi bana öğreten işte onlar

Adlarıysa :

- Ne

- Neden

- Ne Zaman

- Nasıl

- Nerede ve Kim”

Rudyard Kipling



En son basamak ise " Not Tutma" basamağıdır Dinleme yoluyla öğrenilen bilgiler çok uzun süreler hafızada duramaz Öğrenilenlerin zaman zaman tekrar edilmesi gerekir Bir öğrenci ders sonunda, o derste dinlediğinin ancak %55’ini hatırlayabilir Tekrar yapılmadığı sürece bu oran bir hafta sonra %17’lere düşer Bu yüzden not tutmanın çok büyük bir önemi vardır Not tutmanın iki önemli yararı vardır Bunlarda birincisi eğitimin temel şartı olan "Aktif katılım”ı sağlar Öğrenci derste pasif durumdan aktif duruma geçer Not tutma sayesinde derste devamlı uyanık olur, dikkatini derse yoğunlaştırır ve dikkatinin dağılmasını engeller İkinci önemli yararı ise unutmayı engellemesidir



Unutkanlık düşmanını bizim avantajımıza çevirerek en önemli girişim not tutmaktır Özellikle alınan notlar eve gelince bir de temize çekilirse hafızaya daha iyi yerleşir



Not tutulurken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar bulunmaktadır



Öncelikle not tutulan kağıt konusunda cömert olmamız gerekir İleride okuduğumuz zaman anlayabileceğimiz şekilde, boşluklar bırakılarak not tutmamız da yarar vardır Hiçbir zaman küçük bir kağıda sıkışık bir şekilde not tutulmamalıdır Hatta not tutmak için bir defter olursa daha düzenli not tutulur Ve de sayfanın altında, üstünde, yan taraflarında boşluk bırakılırsa buralara eksik kalan bilgileri daha sonra yazabiliriz



Not tutmaya ilk günden başlanılması gerekir Ve düzenli olarak not tutulması çok önemlidir



Dinleme ile not tutma arasında bir denge oluşturmak gerekir Tüm dikkati dinlemeye ayıkırsak, verimli bir şekilde not tutamayız Aynı şekilde çok ayrıntılı not almaya kalkışırsak bu sefer de anlatılanları anlamamız güçleşir ve bu da dinlemeyi olumsuz etkiler Dolayısıyla dinleme ve not tutma arasındaki dengeyi çok iyi ayarlamamız gerekir



Derste not tutarken ana fikirleri, önemli noktaları not etmek çok önemlidir Not alırken seçici olmakta yarar vardır Önemli noktaları belilerken öğretmen bize çeşitli ipuçları verir "Burası önemli", "Burada esas olan", "Dikkat ederseniz" vb ipuçlarıyla bu bölümlerin önemini vurgular Bu bölümler mutlaka not alınmalı ve önemli olduğunu belirtmek için de yanına * işareti konmalı ye da altı çizilmelidir



Not tutarken zamandan tasarruf etmek ve geri kalmamak için, öğrenci kendi anlayabileceği şekilde çeşitli kısaltmalar kullanmalıdır Bu kısaltmalardan bazılarına örnek verirsek:



-ve: &

-gibi:

-örneğin: ör

-sonuç olarak: son ol

-kadar: =

-matematik: mat

-yüzyıl: yy

-birbirine: 11

-buna ek olarak: +

-açısından: ?



Not tutarken öğrenci kendi cümleleriyle not almalıdır Bu şekilde hem öğrenci öğretmenin anlattıklarını özetleme imkanı bulur, hem de anladığı biçimde not alma imkanı bulur Bazı durumlarda anlatılanların aynı şekilde not alınması gerekebilir ye da tahtada yazılanları aynı şekilde kaydetmek gerekebilir Bu durumda anlatılanlar ye da yazılanlar aynı şekilde not alınmalıdır



Öğrenci not tutarken aklına takılan yerleri ye da anlayamadığı bölümleri öğretmene sormaktan çekinmemelidir Böylece not alırken hem eksik not alınmamış olunur hem de anlayarak not alınır



Öğrenci hafızasına çok güvense bile mutlaka sınıfta öğretmen tarafından söylenen ve önemli gördüğü her şeyi not etmelidir Böylece unutkanlık sonucu doğabilecek olumsuz sonuçları engellemiş olur



Dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri de tutulan notların mutlaka temize geçirilmesidir Öğrenci tuttuğu notları temize geçirirken bir kez daha tekrar etmiş olur ve bu da unutmasını engeller Eğer mümkünse tutulan notlar o gece ye da bir sonraki dersten önce temize geçirilmelidir Fakat öğrenci ÖSS gibi bir sınava hazırlanıyorsa notları temize çekme yerine o konu ile ilgili sorular çözmek daha yerinde bir davranıştır



İyi dinlemek ve not tutmak sadece eğitimin değil, hayat başarısının da en önemli unsurudur İyi bir dinleyici olmanın temel kuralı iyi not tutmak, iyi not tutmanın yolu da iyi bir dinleyici olmaktır Bu anlamda iyi not tutmak ve iyi bir dinleyici olmak birbirleriyle bağlantılı iki kavramdır



Teorikte anlatılan bu hususlar, pratikte uygulandığında öğrenciye birçok yararlar sağlar Çok ufakmış gibi görünen ayrıntılar ileride büyük farklar yaratacaktır Bunu sizler de yaşayıp görebilirsiniz



Öğrencilerin büyük bir kısmı not tutma tekniğini bilmemektedir

Özetle Not tutarken;



Anlatılanlar öğretmenin ağzından çıktığı gibi değil, anlaşıldığı gibi yazılmalıdır

Öğretmenin anlattığı konunun ana fikri ve anlamları kavranıncaya kadar beklenilmelidir

Zamanın çoğu yazmakla değil, dinlemekle, fikirleri kavramaya çalışmakla gelmelidir

Konu; grafik, şekil, istatistik vb bilgilere dayalı olarak anlatılıyorsa notlar arasına bunlar da alınmalıdır

Önemli fikir ve paragrafların aynen yazılmasında fayda vardır

Yazıların düzgün ve okunaklı olmasına önem verilmelidir

Önce müsvedde yapma, sonra temize çekilme yoluna gidilmemelidir Böyle zaman harcamak yerine bol bol soru çözmelerinde yarar vardır

---

"Gerçek devrimciyi yöneten büyük aşk duygularıdır"

"Bir çiçeği öldürebilirsiniz ama baharı öldüremezsiniz"

"Kağıttan bir gemidir devrim; kim bilir kaç yunus görmüş, kaç Deniz Gezmiş"

İzle

Çalışacağınız veya okuyacağınız bölümü amaçsız bir şekilde çalışmak ve okumak size pek bir fayda sağlamayacaktır Çalışmanın sonunda hangi hedeflere ulaşmış olacağınızı, hangi sorulara cevap bulacağınızı önceden belirlemeniz, bir sonraki aşama olan okumanın daha verimli olmasını sağlayacaktırİzle aşaması bu bakımdan önemlidirBu aşamada çalışılacak konu dikkatli bir şekilde incelenerek konu hakkında bazı sorular belirleyip bu soruları bir kağıda yazmanız yerinde olacaktır

Sor
Çalışacağınız veya okuyacağınız bölümü amaçsız bir şekilde çalışmak ve okumak size pek bir fayda sağlamayacaktır Çalışmanın sonunda hangi hedeflere ulaşmış olacağınızı, hangi sorulara cevap bulacağınızı önceden belirlemeniz, bir sonraki aşama olan okumanın daha verimli olmasını sağlayacaktırİzle aşaması bu bakımdan önemlidirBu aşamada çalışılacak konu dikkatli bir şekilde incelenerek konu hakkında bazı sorular belirleyip bu soruları bir kağıda yazmanız yerinde olacaktır


Oku
Bu aşamada daha önce çıkartmış olduğunuz sorulara cevap bulmak amacıyla okumaya başlayınOkuma sırasında kitap üzerinde işaretlemeler yapmalı, daha önce çıkartılan soruların cevapları belirlenmelidir


Anlat
Çalıştığınız konunun bu aşamasında,defter veya kitabı kapatarak belirlediğiniz sorulara bulduğunuz cevapları aklınızdan ve kendi kendinize anlatınBu anlatmayı sesli olarak yapmanız daha yararlı olacaktırİhtiyaç duyulursa çıkardığınız notlara bakın
Yüksek sesle tekrarın üç yararı vardır:
1Zihin dağılmasını önlerSessiz tekrarlarda daha kolay hayallere dalınabilir,zihin çalışma dışı konulara daha kolay kayabilir
2Sesli tekrar dikkati yüksek tutar
3Kelimelerin telaffuz edilmesi,onların hafızaya yerleşmesini ve hatırlamayı kolaylaştır

Tekrarla
Bu aşamada yapılabilecek en güzel tekrar biçimi,konu ile ilgili testleri çözmektirElinizde bulunan test,kitap,soru bankası vb kaynaklardaki konu ile ilgili bütün soruları çözmeniz durumunda o konuyla ilgili bütün soru tiplerini görmüş olacaksınız ve konu hakkında tam bir öğrenme gerçekleştirmiş olacaksınız

İşaretlemeleri Nasıl Yapalım ?
Birincisi, okuma sırasında sorularınızın cevaplarını bulduğunuz bölümlerin karşısına kitapta ` 1Sorunun cevabı`, `2Soruya cevap` şeklinde yazabilirsinizBunun yanında geliştirdiğiniz kendinize özgü bir işaretleme sistemi ile sayfa kenarlarına işaretler koyabilirsinizBöyle bir işaretleme şöyle bir örnek verilebilir
X: önemli
XX: çok önemli
!: dikkat et
A: araştır
?: anlamadım (öğretmene sor)
`İşaretleme işlemi için ikinci ve daha yararlı öneri,daha önce çıkartılmış olan sorulara bulunmuş olan cevapların bir kağıda yazılmasıdırBu öneri çoğunuza zaman kaybı olarak gelebilirOysa sorulara verilecek cevapların yazılması,tekrarları son derece kolaylaştırır+

---

"Gerçek devrimciyi yöneten büyük aşk duygularıdır"

"Bir çiçeği öldürebilirsiniz ama baharı öldüremezsiniz"

"Kağıttan bir gemidir devrim; kim bilir kaç yunus görmüş, kaç Deniz Gezmiş"