Güncel Mekan

Nikola Tesla Kimdir?

Bugün her hangi bir elektrik mühendisligi ögrencisine Tesla hakkında bir şey sorarsanız, sanırız boş bakışlarla sizebakacaktır Ya da karşı soruyla karşılaşırsınız, Tesla kimdi ?;Kabahat kimin? Egitimçilerimizin Altarnatif akım çagımızın kurucusunu tamamen unutmuş olmaları mantıksız görünmektedir

NİKOLA TESLA ,şimdiki Yugoslavyada,Smiljana köyünde,9 Temmuz 1856` da dogdu Bir hiçken bilim dünyasının en üst noktasına yükseldi 32yaşında önemli keşifleri ile milyoner oldu, daha sonra karanlığa kaybolup beş parasız öldü

Babası papazdı Hiçbir zaman okuyup yazamamasınına rağmen, annesi halk arasında pratik ev aletleri mucidi olarak bilinirdi Ona göre Tesla, yaratıcı dahi olmaya adaydıPapaz olmasına için babasının zorlamasına karşı çıkarak ,genç Tesla mühendislik mesleğinde ısraretti Annesi de onu destekledi ,Fizik ve Matematikte bilğisini arttırırken Graz`daki Politeknik okuluna girdi ve Prag Üniversitesinde eğitimine devam etti Yabancı teknik eserleri okuyabilmek için,orada yabancı dil kursuna devam etti Anadili olan Sırpça ve ailece bildikleri Almancaya ek olarak İngilizce, Fransızca ve İtalyancayı da öğrendi

Pragdaki tahsilini 1880 `de bitirdikten sonra, Budapeşte de lisans üstü yaparken ,profesörüyle alternatif akımın özelliklerini tartıştı Sonra Paris telefon şirketinde çalımaya başladı Burada doğru akım motorları ve dinamolar konusunda geniş ve önemli tecrübeler edindi Oradayken çalıştırdığı döner makinaları korumak için regüle edici kontrol cihazları icat etti

ELEKTİRİK ENDÜSTRİSİ SINIRLIYDI

O ilk günlerde genellikle doğru akım, sıtmaya, ışık vermeye, güçsaglamaya ve iletmeye en uygun , elektrik akımı olarak bilinirdiFakat DA direnç kayıpları büyüktüki, her mil kare için bir güç santıraline gerek vardı İlk akkor ampuller ( 110 VOLTA `TA ), güç santrallarına yakın olsalar bile parlak yanmıyorlar ve bir milden daha az uzalıktakiler ise kaybolan güce bağlı olarak sönük yanıyorlardı

1884 de genç Tesla, kafasında fikirlerle dolu ve cebinde 4 sentle New York da gemiden ayrıldı Tecrübesi ,onu doğru akım motorları ve dinamolardaki komütatörün sonsuz sorunlar yaratan gereksiz bir karışıklık olduğuna inandırmıştı`DA ÜRETECİNİN `bir komülatörle dış devrede tamamen aynı yöne akan dalga dizileri şeklinde alternatif akım oluşturdugunu gördü O zaman, motorda dönme hareketini sağlayacak DA elde etmek için, elektrik motorunun endüvi si, motora alternatif ( AA ) beslemek için döndüğü anda manyetik kutupların yönlerini değiştiren, döner komülatörlere sahipti

İLHAM

Teslaya göre doğru akım saçmalığın daniskasıydı Hem jeneratör ( üreteç ) hem de motordaki komütatörü ortadan kaldırmak ve AA’yı tüm sistemde kullanmak akla uygun gelmekteydi Fakat hiç kimse alternatif akımda çalışan bir motoru oluşturmamıştı, ve tesla bu sorunu çok düşdü 1882 şubat’ın da, Budapeşte’nin bir parkında Szigetti adında bir sınıf arkadışyla gezinirken aniden haykırdı !Buldum ! şimdi değiştirime dikkat et! O anda tüm elektrik endüstirisinde devrim yapacak olan, dönen manyetik alanı bulmuştu Dönen elemana bağlantı geregi olmayacaktı Komülatör yoktu artık

Sonradan tüm alternatif akım elektrik sistemini tasrladı Alternatörler, elektrik enerjisinin ekonomik iletimi ve dagıtımı için AA motorları dünyanın her tarafında harcanıp giden su gücünün bollugundan esinlenip, gerekli olan heryere enerjiyi dagıtabilen hidroelektrik santrallarıyla bu büyük gücün elde edilmesi tasarladıBudapeşte de ‘ Bir gün Niyagara Çağlayanı nı, elektrik elde etmek için kullanacagım’ diyerek dinleyenleri şaşırtı

EDİSON TARAFINDAN CESARETİ KIRILDI

Tesla ‘nın aradığı ve şans kolayca eline geçmedi O zamanlar New York’da,Pearl caddesindeki ilk labaratuarında akkor lambası için Pazar aramakla meşgul olan Edıson’a rastladığı zaman Tesla, gençlik heycanıyla, kendisin bulduğu alternatif akım sisteminin açıklamasını yaptı Bu düşünceyi derhal ve tamamen kestrip atan o büyük adam, ‘‘sen teori üzerinde vaktini harcıyorsun’’ dedi

Bir yıl boyunca, uzun boylu , zayıf Yugoslav , bu yabancı ülkede açlıktan korunmak için mücadele etti Gün geldi, çukur kazarak geçimini sağladı Fakat birlikte çalışyığı çukur kazıcı, Western Unıon’un ustası’yemek saatlerinde Tesla’nın ilgilendiği yeni elektrik sistemlerinin hayali tariflerini dinleyerek, bu konu üzerinde bir plan yaptı Tesla’yı A K Brown adlı firmanın sahibiyle tanıştırdı Tesla nın parlak planlarıyla büyülenerek , Brown ve bir ortağı büyük bir atılım yapmaya karar verdiler Ortaya belirli bir miktarda para koydular ve bu parayla tesla ( şimdiki batı Brodway ) güney beşinci cadde 33-35 No’da bir deney labaratuarı kurdu Orada Tesla jenaratör, transformatörler,transmisyon( iletim ) hattı,motorlar ve ışıklar gibi tasarladığı sistemlerin tümünün planlarını hazırladı bunlardan usanmadan çalıştı, her detay için planlar silinmez biçimde zihnine kazınmıştı Hatta iki ve üç fazlı sistemleri de tasarladı

Cornell Üniversitesinden Profesör WA Anthony yeni AA sistemini sınadı ve de Tesla’nın senkron motorunu en iyi DA motoruna eşit yeterlilikte olduğunu açıkladı

ALTERNATİF AKIM ORTAYA ÇIKIYOR

O zaman Tesla bütün kısımlara sahip bir tek patent altında sistemini tescil ettirmek istedi Patent bürosu her önemli fikir için ayrı bir dilekçeyle başvurulmasında ısrar etti Tesla 1887’nin kasım ve aralığında dilekçesini verdi, ve daha sonraki altı ayda yedi tane ABD patentlerini aldı 1888 Nisanın da çok fazlı de içeren dört ayrı patent için baş vurdu Bunlar da hızla, bekletilmeden verildi Yılın sonuna kadar 18 patent daha aldı Bunları, çeşitli Europa patentleri izledi bu kadar hızla dağıtılan bu patent çığının, eşi görülmemişti Fakat fikirler ilginçti O kadar ki, bir gelişme ve tahmin yoktu Bu yüzden patentler tek bir tartışma bile yaplmadan verildi

Bu sırada Tesla, New York da AIEE (şimdiki IEEE ) nin bir toplantısında çok gösterişli bir konferans verip, tek ve çok fazlı AA sistemlerinin gösterisini yaptı Dünya mühendisleri, muazzam geliş menin kapısını açarak, telle yapılan elektirik enerjisi iletimindeki sınırlamaların sınırlamaların giderilmiş oldunu gördüler

Fakat, kim bu tümüyle daha iyi olan, sistemi uygulayacaktı? Dogal olarak, kurulan Edison-General Electric kuruluşu degil, Aksi halde kendi tüm yatırımlarının eskimiş olduğunu kabul edeceklerdi

İşte tan o sıra da George Weslinghouse, Tesla nın labaratuarına gitti ve Tesla ile tanıştı Tanıştıkları sırada Tesla 32, Westinghouse 42 yaşındaydı Her ikiside yetenekliydi, başarılı birer mühenndis ve elektriğin hayranı idi Westinghouse, Teslanın açıklamasını dinledi, gösterisini izledi ve hemen karar verdi

Westinghouse ‘’ alternatif akım patentlerin için bir milyon dolar nakit ve ayrıca satış payı vereceğim ‘’ diyerek teklifini yaptı

Tesla heycanla’’satış payını beygir gücü başına bir dolar yap, anlaştık ‘’diye cevap verdi

İki adam bu kadar kolayca, tarihi anlaşmayı yapıp el sıkıştılar

Tesla amacına erişmişti Fakat fikirlerine inanıp kendisine destek veren insanları unutacak biri değildi, ve derhal labaratuarına paraca destek veren Brown ve ortagına bir milyon dolarlık çekini gönderdi Daha sonra Weshinghouse’ın ardındakiler, onu, Tesla’yla yaptığı anlaşmanın beygir gücü başına bir dolarlık kısmından vazgeçirmeye çalıştılar buna rağmen ilişkileri hızla gelişti Fakat Tesla’nın ömrünün geri kalan kısmında geçimini ve araştırmalarını destekleyecek olan satış payından feragat etti

Ülke çapındaki Westinghouse yaptırımlarının başarısı, gelişen elektrik endüstrisinde rakip durumunu korumak için General electric, Westinghouse bir lisans almak zorunda kaldı

İyi bir ücretle tartışılan lisans, Tesla için bir şerefti Tartışmada Tesla, açıkça alternatif akımın ümitsizligi ve denemelerin ise zaman kaybı konusundaki, Edisononun ilk sözlerini hattırladı

HAKİKAT OLAN RÜYA

1890’da Ulusrar arası Niyagara Komisyonu elektrik üretmek için, Niyagara çaglayanının gücünü kullanmak amacıyla çalışmaya başladı Bilgin Lord Kelvin komisyonun başkanlına atandı ve o derhal DA sisteminin en iyi olacagını açıkladı Fakat, eğer güç 26 mil ilerdeki Buffalo’ya iletildiği taktirde, AA’nın gerekli oldugunu sonuçta kabul ettiBöylece,sonuçta Tesla’nın sistemini kullanmaya ve büyük türbünlerle AA üretmeye karar verdilerTeklifler 1892 de yeni kurulan cataract construction coşirketi tarafından istenildi

Washıngtonhouse on tane 5000 HP’lik hidroelektrik jeneratörü için ve general electric ise iletim hattı için kontrat yaptılarBütün sistem iletim hattı,yükseltici ve alçaltıcı transformatörlerle Tesla’nın iki faz projesine uygunduHareket eden parçaları azaltmak için,dıştan dönen alan ve içi sabit armatürlü büyük alternatörler planlanmıştı

O zamana kadar bu büyüklükte hiç biri yapamadığı için bu tarihi proje heyecan yarattıDakikada 250 devir yapan her biri 1775 amper veren,2250 voltluk on büyük alternatör, iki fazlı 25 Hz’de 50000HP veya 37000 kw lık çıkış oluşturuyordu Rotorların herbiri, 3 metre çapında, 4,5metre uzunlğunda (düşey jeneratörlerde 4,5metre yükseklik) ve 34 ton ağırlığındaydı Sabit parçalar 50 ton ağırlığındaydı Gerilim iletim için 22000 Volt’a çıkarıldı



UZAKTAN RADYO KONTROLÜ

Sonradan telsiz denilen, radyo alanında Tesla’nın öncülüğü, Mors koduyla yapılan haberleşmeden de daha ileri gitti 1898 New Yourk şehrinin Madison square Garden ( Madison Parkı) de telsizle uzaktan kontrola ait parlak bir gösteri düzenledi Birinci geleneksel elektrik fuarının geliştigi yer ve genellikle Barnum-Bailey sirkinin çalıştığı büyük alanın ortasına büyük bir tank koydu ve su ile doldurdu Bu küçük gölün üzerine,yüzmesi için, 1metre uzunluğunda anten direği olan,sac gövdeli bir tekne koydu Teknenin içinde bir radyo alıcısı ve gemi manevralarına yapmak için batarya ile çalışan bir çeşit elektirik motoru vardı Seyredenlerin arka tarafından,Tesla gemiye seyirçilerinin isteğine göre ileri gitme,sola veya sağa dönme, durma,geri gitme ve donanımındaki ışıkları yakıp söndürme gibiçeşitli hareketleri yaptırdı Unutulmaz gösteri tüm seyircileri hayran bıraktığı gibi günlük gazetelerin ön sayfalarında yer aldıFakat bu,uzaktan radyo ile kontrol yöntemlerini kullanarak,günümüzde ayın yüzeyine insanları indireceğimizi,o gün kaç kişi düşünebilirdi ki?

MATEMATİKSEL BÜYÜCÜLÜK

Tesla’nın matematik dehası,Westinghouse ve GE’nin imalatını yaptığı alternatif akım cihazlarının, parçalarının yapımında da büyük yarar sağladı İlk öğrencilik günlerinde

karışık sorunları kağıt ve kalemsiz akıldan çözerdi Öğretmeni onun hile yaptığından şüphe eder,ve ona testler uyguglardı Genç Tesla, bütün logaritma cetvellerini ezberlemişti Şimdi ABD de kullanılan 60 Hz ‘lik frekans,Tesla’nın mantık hesaplarından çıkarılmıştı Çünkü Tesla bunun ticari yönden en uygun olduğunu saptamıştıDaha yüksek frekanslarda, AA motorları yetersiz olacaktı Daha alçak frekanslarda daha çok demir kullanılacaktı Işıklar da alçak frekanslarda titreşecekti

Niyagara Çağlayanının ana tesisi ,ilk Westinghouse türbin jenaratörlerinin kapasitelerine uyması için, 25Hz’e göre planlanmıştı Bunu izleyen gelişmeler ile 60Hz’e çevirme yapıldıGünümüzde bu,Niyagara’dan elde edilenenerji 360 mil uzaktaki New York’a kadar iletilmektedirBir zamanlar,daha büyük uzaklıklar,Kuzey Doğu şebekesinden beslenmekteydiTesla New York’ageldiği zaman,yeterli enerji iletimi içinsınır 1 milden daha azdı

YÜKSEK FREKANS ÖNCÜLÜĞÜ

Araştırmalarında yüksek gerilim ve yüksek frekansın bilinmeyen alanlarında daha çok ilgilendiYüksek frekans cihazlarını kullanırken,bir elini daima cebinde tutardıBütün laboratuar asistanlarına bu ön tedbiri almalarında ısrar ederdi,ve bu kural,bu güne kadar daima gerilim bakımından tehlikeli cihaz etrafındaki uyanık araştırıcılar tarafından da uygulanmaktadırO zaman yararlanılmamış olmasına rağmen ,Tesla’nın yüksek frekans ve yüksek gerilim alanındaki keşifleri,modern elektroniğin yolunu açtıBiricik yüksek frekans transformatörüyle(Tesla bobinleri)çıplak elinde tuttuğu gazlı tüpü yakacak şekilde vücudundan,zarar vermeden ve yüksek gerilimli akım geçiriyorduO ilk günlerde Tesla,aslında neon tüpünün ve floresan tüpünün aydınlatmasını gösteriyordu

Bazen,frekans aralığının alt ve üst kısımlarında yaptığı denemeler,Tesla’yı keşfedilmemiş bölgelere yönelttiMekaniksel ve fiziksel titreşimlerle çalışırken,Houston Caddesindeki yeni labaratuarının etrafındaki hakiki bir depreme neden olduBinanın doğal rezonans frekansına yaklaşan ,Tesla’nın mekanik osilatörü eski binayı sarsarak tehdid ettiBir blok ötede,polis karakolundaki eşyalar esrarengiz bir şekilde dans etmeye başladıBöylece,Tesla,rezonans,vibrasyon ve ‘’doğal periyot’’a ait matamatiksel teorilerini ispatladı

DÜNYANIN EN GÜÇLÜ VERİCİSİ

Yüksek frekans ve yüksek gerilimli elektrik iletimi konusundaki araştırmalar, Tesla’yı Colarado Springs yakınındaki bir dağın üzerine dünya’nın en güçlü vericisini kurup çalıştırmaya yönelti 60 metrelik direğin etrafına 225 metre çapında hava çekirdekli transformatörü yaptı İç kısmındaki sekonder 100 sarımlı ve 3 metre çapındaydı Üreticisi, istasyondan birkaç mil uzakta bulunan enerjiyi kullanırken, Tesla ilk insan yapısı olan şimşeği oluşturdu Bu direğin tepesindeki 1 metre çaplı bakır küreden 30 uzunluğundaki kulakları sağır edici, şimşekler çaktı Ufka kadar gürültüsü çıktı 100 milyon volt degerinde gerilim kullanılıoyrdu Yarım asırlık bir süre içerisinde giderilemeyen bir hayret yarattı

İlk denemesinde, vericideki güç jenaratörünü yaktı Fakat tamir ederek 26 mil uzağa, gücü telsizle iletebilinceye dek deneylerine devam etti O uzaklıkta, toplam 10 kW’lık 200 tane akkor lamba yakmayı başardı Daha sonra, kendi radyo patentleriyle meşhur olan Fritz Lowenstsın, Tesla’nın yardımcısı iken bu gösterişli başarıya şahit oldu

1899’da AA alternatif akım patentleri için Westinghouse’den aldığı paranın sonunu harcadı Albay John Jacob Astor, onu mali yönden kurtarmaya geldi ve Colarado Springs’deki denemeleri için ona 30000 doları sağladı Sonra bu parada bitti ve Tesla New Yourk’a geri döndü

New Yourk’da Century dergisinin sahibi, arkaşı Robert Underwood Johnson aracılığı ile, Colarado Springs’deki başarılarını anlatan hikayeler yazarak, Tesla geçimini sağladı Fakat Tesla’nın yazdığı hikaye, felsefe ve’’insanlığın mekaniksel gelişimi’’ konusuma giren bir konuşma oldu Çok yüksek edebi kalitesine rağmen, eser Colarado Springs’deki güçlü vericiden çok az söz ediyordu

Sonunda makale ‘’insanlğın artan enerji ihtiyacı’’ başlığı altında basıldı Basında yayınlandığı zaman heycan yarattı Derinden etkilenen okuyuculardan biri, John Pierpont Morgan’dı Bu kişi, doğru akım günleri başında ve daha sonraları da Niyagara Şelalesi projesinde Genaral electric firmasını paraca desteklemişti

Morgan, göşterişli başarıları ve şahsiyeti dolayısıyla, Nikla Tesla’hayranı idi Tesla, kısa zamanda Morganın sürekli misafiri oldu Kusursuz giyinişli, birkaç dilde yaptıgı kültürlü konuşması ve medeni davranışlarıyla gösterişli vecentilmen Tesla, New Yourk sosyetesi gözdesi oldu Genellikle tanınmış aileler kızları için ‘’iyi bir av’’ olarak saydılar, fakat Tesla hayatında kadınlara ve aşk hikayelerine yer bulunmadığını ısrarla tekrarladı Çünkü onlar, onun araştırmalarına engel olacaktı

Tarihçiler, Tesla’nın daha sonraki büyük projesini,Morgan’ın paraca desteklemesine neyin yönelttiği konusunda çelişkilere düşerlerBazıları,onun aslında telsizle güç iletimiyle ilgili olduğuna inanırlarDiğerleri,daha sonraki gelişmelerin ışığında,Morgan’ın ilgili olduğu elektrik endüstrisindeki yatırımlarını korumak için,Tesla’yı ve başarılarını kontrol altına almak olduğunu söylerlerBu nedenle,Tesla’nın tekrar çaresiz kaldığını anlayarak,telsizle elektrik gücü iletimini garantilemeye razı olur

1904’de Tesla ‘’Elektrik dünyası ve Mühendisliği’’ dergisine verdiği beyanatta ‘’yapmış olduğum işin büyük bir kısmı için,Bay JPierpont Morgan’ın asil alicenaplığına borçluyum’’ DemiştiBu birlikten,Long İsland’daki ilginç’’Dünya çapındaki telsiz’’kulesi filizlendi

DÜNYA ÇAPINDA TELSİZ

Long İsland’ın tepelik bölümünde,Wardenclyffe yakınında yavaş yavaş yükselen garip yapıbütün seyredenlerin ilgisini çekerdi Tek parça olmaması dışında, büyük bir mantara benzeyen,yapı,yerden geniş ve 62 metre yukarıdaki tepesine doğru daralan, kafes şeklinde bir iskelete sahiptiTepede 30 metre çapında bir yarım küreyle örtülüydüİskelet, bronzdan kalın cıvata ve bakır lamalarla birbirine bağlanmış, sağlam ağaç kolonlardan yapılmıştı Yarım küresel tepe, üsten yüzeysel olarak bakır bir elekle kaplıydı Tüm yapıda demir metali yoktu

Ünlü mimar Stanford White, konuyla o kadar ilgilendi ki, en iyi yardımcısı WDCrown’u görevlendirerek proje işini ücretsiz yaptı

34 Caddedeki eski Waldorf-Astoria otelinde oturan Tesla, her gün, taksiyle,çarklı araba arabavapuruna binerek Long İsland şehrine gidip, Long İsland demiryoluyla Shoreham’e aktarma yaparak inşaata gidiyordu Proje kontrolunun aksamaması için, trenin yemek servisi onun için özel yemekler hazırladı

Büyük kulenin yanında 30 metre karelik tuğla bina tamamlandığı zaman, Tesla Houston caddesindeki laboratuarındaki binaya taşımaya başladı Bu sırada radyo frekans jeneratörleri ve onları çalıştıran motorların yapımında üzücü bazı gecikmelerle karşılaşıldı Birkaç camcı planları hazır olan özel tüpleri şekillendirmeye çalışıyorlardı

KAHİN GELECEKTEN BAHSEDİYOR

Bu sırada Tesla (1904), Mors koduyla sınırlı olan büyük endüstrinin geleceğine ait, uzak görünüşü açıklayan kurumsal broşürünü yayınladı Bu broşür, Tesla’nın kahin olduğunu herkese inandırdı “ Dünya çapında Telsiz Sistemi” nde, çeşitli olanakları sağlayacak olan özellikler açıklanıyordu Broşürde, Telgraf, Telefon, haber yayını, Borsa görüşmeleri, Deniz-Hava trafiğine yardım, Eğlence ve Müzik yayını, saat ayarı, Resimli Telgraf, Telefoto ve Teleks hizmetleriyle, Tesla’nın sonradan oluşumunu gördüğü radyo sitesi anlatılıyordu

MORGAN’NIN YARDIMI SONA ERİYOR

1904 Martı, Elektrik Dünyası ve Mühendisliği dergisinde, Tesla, Kanada Niyagara Enerji firmasının telsiz enerji iletim sisteminin uygulamasını istediğini ve bunun için 10 milyon Voltluk gerilimde 10000 beygir gücü dağıtabilecek bir sistem kullanmayı istediğini açıkladı

Niyagara projesi asla gerçekleşmedi Fakat gösterişli Long İsland’ın kaderine etki yaptı Aydınlığa çıkmayan nedenler yüzünden, JP Morgan düşüncesini değiştirdi, ve Tesla’nın para kaynağı birden kurudu Başlangıçta Tesla , Morgan’nın hemen hemen bitmek üzere olan işin tamamlanmasını sağlayamayacağına inanmak istemedi, ama Morgan’nın geri çekilişi ani ve kesin oldu Endüstri tarihçileri bu durumun nedenini merak ederler, Neden Morgan sabrını tüketti ? Ünlerine inandığı mühendisler, Broşürde açıkça yer alan Tesla’nın görüşlerinin saçma olduğuna ve parasının ümitsiz bir hayla için harcadığına mı onu ikna ettiler ? Yoksa Tesla’nın vaktini ve parasını Niyagara Projesine sarfettiğine mi şüphelendi ? Bunun aslı bilinmeyecektir

MANTIKSIZ BİR SAYGISIZLIK

Birinci Dünya Savaşı sırasında, ulusal savunma adına çok saçma saygısızlıklar öne sürüldü Garip bir nedene göre (veya nedensiz) Long İsland, Wardenclyffe’deki Tesla’nın şanslı kulesinin ABD’nin Emniyetini tehlikeye soktuğuna ve tahrip edilmesi gerektiğine karar verildi

Kablo bağlayarak yüksek yapıyı öne çekip, dengesini bozmak için yapılan boş teşebbüslerden sonra, en sonunda temelini dinamitleyerek, devrildi O zaman bile, kule çökerken parçalanmadı Zedelenmeksizin yana yattı, ve en sonunda parça parça söküldü

Fakat bu yapı parçalanmalıydı ?Nedeni bilinmiyor

RADYO FERAKANS ALTERNATÖR

1890’da Tesla yüksek frakans AA üreteçlerini yapmıştı184 kutuplu olan bir tanesi 10 kHz ‘lik çıkış veriyorduDaha sonra,20 kHz kadar yüksek frekansları elde ettiAncak on yıl sonra 50 kwa çıkışlı radyo frekans üretecine Reginald Fessenden geliştirdiBu makine,general electric tarafından 200 kWa ‘ya çıkarıldı ve Fessenden’in ilk alternatörlerini kuran,çalışmasını kontrol eden adamın adı verilerek,Alexanderson alternatörü satışa çıkarıldı

Hemen hemen dünya kablolarının çoğunu elinde tutan ingiliz işadamlarının,bu makineye ait patentleri elde etmek üzere oldukları görülünce,ABDDonanmasının acele çağrısıyla ‘’Radıo Corporatıon of America,(RCA)’’ şirketi kurulduYeni firmanın 1919’da kurulmasıyla,Marconi Wireless Telegraph Coof America firmasının güçlü fakat yetersiz,Marconi kıvılcımlı vericileri,çok başarılı olan RF alternatorleriyle yer değiştirdiler

Birincisi NJNew Bruswick’te kuruldu200kW’da 21,8 kHz frekanslı titreşim oluşturdu ve ticari işte kullanıldıBu ilk,sürekli,güvenilir Atlantik aşırı radyo servisi idiBu alternatörler,Tesla’nın kulesinin yerine,Radyo merkezinin tüm güçlerini sağladıBöylece Nicola Tesla’nın Dünya çapında telsiz hayali,30 sene sonra,icat ettiği vericinin kullanılmasıyla gerçekleştirildi

RADAR VE TÜRBİNLER

Tesla,birçok alanlarda yaratıcı araştırmalara devam etti1917’de uzaktaki cisimlerin üzerine kısa dalga darbeleri gönderip,yansıyan kısa dalga darbelerinin bir flöresan ekran üzeride toplanmasıyla izlenebileceklerini açıkladıEğer bu radar değilse,neydi?Diğer bilim adamlarının varlıklarını keşvetmelerinden 20 yıl önce,kozmik ışınları açıkladı1929’a kadar çeşitli zamanlarda,buhar ve gaz için”kepçesiz”yüksek hızlı türbinler üzerinde çalıştıKolay öfkelenen Tesla ile,Edison Waterside Enerji tesisi ve Allis Chalmers fabrikasındaki araştırmalarında onunla çalışan bazı mühendis ve yardımcıları arasında ortaya çıkan sürtüşme,aleyhine olduBugün,düz rotorlu Tesla türbinlerinin sonucu hakkında hiçbir bilgimiz yoktur

Yıllar geçtikçe,ondan,gittikçe daha az haber alınmaya başladıBazen gazeteci ve biyografi yazarları onu arayıp mülâkat yapmak istiyorlardıGittikçe garipleşti,gerçeklerden uzaklaştı aldatıcı hayalciliğe yöneldiNot alma alışkanlığın edinmemiştiHer zaman tüm araştırma ve deneylerine ait tüm bilgiyi aklında tutabildiğini iddia ve ispat etti150 sene yaşamaya kararlı olduğunu ve 100 yaşının üstüne eriştiği zaman,araştırma ve deneyleri sırasında topladığı bütün bilgiyi etraflıca anlatarak,anılarını yazacağını söylerdiİkinci Dünya savaşı sırasında öldüğü zaman kasasına askeri yöneticiler el koydular,ve kayıtların cinsine ait herhangi bir şey duyulmadıOlsaydı açıklanırdı,sanırız

Tesla’nın kendine özgü bir tutarsızlık da,iki şeref ünvanı verildiği zaman ortaya çıktıBirini red etti,fakat diğerini kabul etti1912’de Nicola Tesla veThomas AEdıson’un40 bin dolarlık nobel ödülünü Edison’la paylaşmayı red ettiHer nasılsa,Edison’u sevenler tarafından kurulan AIEE Edison madalyası 1917’de Tesla’ya layık görüldüğünde,bunu kabul etmeye yanaşabildi

GARİP KİŞİLİK

Tesla’nın doğal davranışı aristokrat gibiydizamanın geçişiyle ve kaynakların tükenmesiyle,asil bir fakirliğin içine gömüldüEniyi otellerde yaşamaya devam ederken,kredisi tükenecek ve başka yerler arayacaktıEn sonunda New York’a taşınarak sorunlarını çözümledikendilerine milyonlar kazandırdığı bazı kuruluşlar,yaşlanan dahiye bakmaları konusunda yeni otel idaresiyla anlaştılarBir gün bir tren istasyonunda kendisisni gören bir dostu,karışıklığın ortasında onun yanlızlığını bozarak,”iyi akşamlar,Dr TeslaTren mi bekliyorsunuz?”demişO’nun yumuşak ifadeli cevabı unutulmazdı”Hayır,buraya düşmeye geldim”

Tesla yemeğe başlamadan önce,tüm gümüş,porselen ve cam eşyanın ayrı ayrı peçetelerle silinmesinde ısrar ederdiSağlık konusundaki bu görünüşe karşılık,hizmetçi Tesla’nın odasını bir”cehennemi karışıklık”olarak tarif ederdiŞikayet ettiği Tesla’nın düzensizliği değil,güvercinleriydiOnları,parka gidip yemliyemediği zaman,içeriye girip çıkabilmeleri amacıyla pencereyi açık bırakır ve onları odanın içinde beslerdi

Dünya’daki herhangi bir kimseyle ücretsiz olarak konuşabilmesi için,yatağının başındaki altın kaplamalı telefon,en sevdiği gri benekli beyaz güvercin tüneği idi”O öldüğü zaman bende öleceğim”derdi Tesla

Ve 1943 ocağında,bir gün en sevdiği güvercin onu son kez ziyaret ettiTesla bitkin ve üzgün olarak”o ölüyorGözlerinin ışığında mesajını aldım”diye inledi

Uzun zamandır Tesla’nın kapısının kulpunda asılı bulunan “rahatsız etmeyin”levhasını gören bir hizmetçi,durumu araştırmak ve anlamak için anahtarını kilide sokup içeri girdiTesla 87 yıllık narin çerçevesini yatağından sükunet içerisinde terk edip aslına dönmüştüHizmetçi mırıldanan güvercinleri yemledi,ve onları yumuşak hareketlerle dışarıya kovup pencereyi kapadıGariptir ki,hizmetçinin dediğine göre Tesla’nın sözüne ettiği o beyaz güvercin diğerlerinin arasında yoktu



KaynakrHüdai Müftüoğlu (TRAC Dergisi Ekim 1974 Sayı 49)

---

müthiş bir adamsüper zeka önlenemeyen yükselişburuk bir sonhollywood böyle bir hikayeyi nasıl atlamış hayret! hocam ellerine sağlık harikamuhteşemmm